ما می‌گوییم:

مرحوم خویی درباره این روایات می‌نویسد:

«فإنّها بإطلاقها تشمل بول المأكول لحمه و غيره كما يشمل بول الطيور و سائر الحيوانات، إذا لم نقل بانصرافها إلى بول الآدمي.  … و قد ألحقنا الخرء بالبول بعدم القول بالفصل.»[1]

کلام امام خمینی

حضرت امام با توجه به آنچه از ایشان خواندیم و شهرت عظیمه را به نفع نجاست تصویر کردند درباره روایات مطرح شده می‌نویسند که با توجه به این شهرت نمی‌توان به روایات دال بر طهارت عمل کرد.

«فعليه يشكل العمل بصحيحة أبي بصير، عن أبي عبداللّه عليه السلام قال: «كلّ‌ شيء يطير فلا بأس ببوله وخرئه» . وعن «البحار»: وجدت بخطّ الشيخ محمّد بن علي الجبعي نقلاً من «جامع البَزَنْطي» عن أبي بصير، عن أبي عبداللّه عليه السلام قال: «خرء كلّ‌ شيء يطير وبوله لا بأس به» . لعدم ثبوت عمل الصدوق بها و إن كان ظاهر «فقيهه» سيّما مع ما عن «مقنعه» قال: «و إن أصاب ثوبك بول الخشاشيف فاغسل ثوبك». وروي: أنّه «لا بأس بخرء ما طار وبوله، ولا تصلّ‌ في ثوب أصابه ذرق الدجاج» انتهى. فإنّ‌ الظاهر منه عدم عمله بما روي. ولم يحضرني عبارة الجعفي وابن أبي عقيل. ولا يعتمد بما في «المبسوط» مع دعوى الإجماع في «الخلاف» على خلافه ، ومع فتواه في «النهاية» – التي هي معدّة لذلك – على نجاسة ذرق غير المأكول من الطيور.

كما أنّه لا اعتماد على فتوى متأخّري المتأخّرين مع إعراض الأصحاب عن الصحيحة بشهادة الحلّي و العلّامة، مع صحّة سندها، ووضوح دلالتها. ولا شبهة في أنّ‌ المشهور بين قدماء أصحابنا هو النجاسة، ولهذا لم ينقل الخلاف إلّاممّن ذكر، فتكون الفتوى بالطهارة شاذّة.»[2]

توضیح:

1. چون شهرت به نفع نجاست است، لذا نمی‌توان به روایت صحیحه ابی بصیر عمل کرد.
2. و همچنین به روایت بحار، چرا که:
3. صدوق به این دو روایت عمل نکرده است. اگرچه ظاهر کتاب من لایحضر آن است که صدوق به این روایت عمل کرده است [چرا که در فقیه آمده است که «لا بأس بخرء ما طار و بوله»
4. [ما می‌گوییم: آنچه امام ظاهر فقیه بر می‌شمارند، صریح و نص فتوای صدوق است. وی ذیل روایتی که سابقاً درباره معالجه دواب آورده‌ایم می‌نویسد:
   «وَ لاَ بَأْسَ‌ بِخُرْءِ‌ الدَّجَاجَةِ‌ وَ الْحَمَامَةِ‌ يُصِيبُ‌ الثَّوْبَ‌ وَ لاَ بَأْسَ‌ بِخُرْءِ‌ مَا طَارَ وَ بَوْلِهِ‌ وَ لاَ بَأْسَ‌ بِبَوْلِ‌ كُلِّ‌ شَيْ‌ءٍ‌ أُكِلَ‌ لَحْمُهُ‌ فَيُصِيبُ‌ الثَّوْبَ‌ وَ لاَ بَأْسَ‌ بِلَبَنِ‌ الْمَرْأَةِ‌ الْمُرْضِعَةِ‌ يُصِيبُ‌ قَمِيصَهَا فَيَكْثُرُ وَ يَيْبَسُ‌»[3]
5. خصوصاً که در مقنع می‌نویسد اگر بول خفاش به لباس اصابت کرد باید آن را شست (که نشان می‌دهد که صدوق به آن روایت عمل نکرده است).
6. [ما می‌گوییم: عمل نکردن صدوق به روایتی که کلینی آن را نقل کرده است و گفته‌ایم صحیحه است، محل تأمل است.]
7. ادعای اجماع شیخ طوسی هم قابل قبول نیست چرا که خود شیخ طوسی در خلاف و نهایه بر خلاف آن فتوی داده است.
8. همچنین با اینکه روایت ابی بصیر صحیحه است، قدما از آن اعراض کرده‌اند و شهرت در میان قدما نجاست است.

حضرت امام سپس می‌نویسند که اگر از اعراض اصحاب چشم بپوشیم و فقط به روایات بسنده کنیم باید حکم به طهارت بول و خرء پرندگان حرام گوشت کنیم.

ایشان برای مدعای خود در جمع بین روایات چند دلیل اقامه می‌کنند:

دلیل اول:

«ولو اغمض عن ذلك، ومحّضنا النظر في الروايات، فيمكن أن يقال: إنّ‌ بين صحيحة أبي بصير وصحيحة ابن سِنان ، تعارضَ‌ العموم من وجه بدواً؛ فإنّ‌ الاُولى بعمومها شاملة لغير المأكول، والثانية بإطلاقها شاملة له. نعم، هنا رواية اخرى عن ابن سِنان رواها الكليني في أبواب لباس المصلّي، عن علي بن محمّد، عن عبداللّه بن سِنان، عن أبي عبداللّه عليه السلام قال: «اغسل ثوبك من بول كلّ‌ ما لا يؤكل لحمه» ، فهي أيضاً شاملة له بالعموم. لكن فيها إرسال»[4]

---

[1] . التنقیح، ج2، ص376

[2] . کتاب الطهارة (امام خمینی)، ج3، ص30

[3] . من لا یحضره الفقیه، ج1، ص70

[4] . کتاب الطهارة (امام خمینی)، ج3، ص31