شماره جلسه: 21
دسته سوم) روایات دال بر اکثر بودن روث از بول (در حالیکه بول لازم الغسل دانسته شده است)
یک) «وَ عَنِ اَلْحُسَيْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْوَشَّاءِ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِي مَرْيَمَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ مَا تَقُولُ فِي أَبْوَالِ الدَّوَابِّ وَ أَرْوَاثِهَا قَالَ أَمَّا أَبْوَالَهَا فَاغْسِلْ إِنْ أَصَابَكَ ، وَ أَمَّا أَرْوَاثُهَا فَهِيَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ»[1]
دو) «وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ يَحْيَى عَنِ اَلسِّنْدِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى بْنِ أَعْيَنَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَنْ أَبْوَالِ الْحَمِيرِ وَ الْبِغَالِ قَالَ اغْسِلْ ثَوْبَكَ قَالَ قُلْتُ فَأَرْوَاثُهَا قَالَ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ»[2]
ما میگوییم:
مرحوم صاحب معالم مینویسد که محقق حلی میگوید «هو اکثر من ذلک» به معنای آن است که چون بسیار زیاد است لازم نیست که شسته شود و لذا روایتها دال بر طهارت است.
«قال المحقق ره يعني أن كثرتها يمنع التكليف بإزالتها و هو حسن»[3]
دسته چهارم) روایاتی که دال بر وجوب نزح بئر از عذره دواب است
یک) «وَ قَدْ سَبَقَ حَدِيثُ كُرْدَوَيْهِ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ : فِي بِئْرٍ يَدْخُلُهَا مَاءُ الْمَطَرِ فِيهِ الْبَوْلُ وَ الْعَذِرَةُ وَ أَبْوَالُ الدَّوَابِّ وَ أَرْوَاثُهَا وَ خُرْءُ الْكِلاَبِ قَالَ يُنْزَحُ مِنْهَا ثَلاَثُونَ دَلْواً وَ إِنْ كَانَتْ مُبْخِرَةً»[4]
ما میگوییم:
ترک استفصال در پاسخ حضرت، روث دواب را هم حکم با خرء کلاب مطرح میکند، و این دلالت بر نجاست دارد. اللهم الا ان یقال، عطف این موارد به هم، صورتی را تصویر کرده است که همه این پلیدیها با هم در چاه افتاده باشد.
مسئله ۶: نجاست روث غیر پرندگان دارای نفس سائله حرام گوشت
- در مسئله ۳، نجاست بول این حیوانات (مثل گربه، سگ و …) معلوم شد. و گفتیم که بر نجاست روث این دسته هم اجماعات بسیار اقامه شده است.
- در مورد نجاست این دسته هم روایات متعددی موجود است:
دسته اول: روایات دال بر نجاست
یک) «مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ عَنِ اَلْمُفِيدِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ الْحَسَنِ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَ اَلصَّفَّارِ جَمِيعاً عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنَ بَحْرٍ عَنِ اِبْنِ مُسْكَانَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَنِ الْعَذِرَةِ تَقَعُ فِي الْبِئْرِ فَقَالَ يُنْزَحُ مِنْهَا عَشْرُ دِلاَءٍ فَإِنْ ذَابَتْ فَأَرْبَعُونَ أَوْ خَمْسُونَ دَلْواً.»[5]
ما میگوییم:
وجوب نزح ملازم با نجاست است و عذره هم اگرچه ظهورش در عذره انسان است ولی به صورت مطلق میتواند شامل همه حرام گوشتها شود.
مطابق این روایات چند روایت دیگر هم مطرح است.[6]
دسته دوم) روایات دال بر طهارت
یک) «وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ مُوسَى بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِيهِ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ بِئْرِ مَاءٍ وَقَعَ فِيهَا زَبِيلٌ مِنْ عَذِرَةٍ رَطْبَةٍ أَوْ يَابِسَةٍ أَوْ زَبِيلٌ مِنْ سِرْقِينٍ أَ يَصْلُحُ الْوُضُوءُ مِنْهَا قَالَ لاَ بَأْسَ»[7]
[زبیل: ظرفی که چیزی را حمل میکند.]
ما میگوییم:
با توجه به اینکه در این روایت، عذره داخل چاه افتاده است و چاه بدون تغییر و به صرف ملاقات با نجس، نجس نمیشود، روایت دال بر طهارت نیست. اضف الی ذلک آنکه ظهور لفظ عذره، در عذره انسان است.
دو) «وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُوسَى بْنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي الْقَاسِمِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَمَّادٍ الْكُوفِيِّ عَنْ بَشِيرٍ عَنْ أَبِي مَرْيَمَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ: كُنْتُ مَعَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فِي حَائِطٍ لَهُ فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَنَزَحَ دَلْواً لِلْوُضُوءِ مِنْ رَكِيٍّ لَهُ فَخَرَجَ عَلَيْهِ قِطْعَةُ عَذِرَةٍ يَابِسَةٍ فَأَكْفَأَ رَأْسَهُ وَ تَوَضَّأَ بِالْبَاقِي .»[8]
[اکفأ: کنار زدن]
ما میگوییم:
صاحب وسائل درباره این روایت مینویسد:
« أَقُولُ: حَمَلَهُ اَلشَّيْخُ عَلَى عَذِرَةِ مَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ فَإِنَّهَا لاَ تُنَجِّسُ الْمَاءَ وَ يَحْتَمِلُ الْحَمْلُ عَلَى التَّقِيَّةِ وَ عَلَى أَنَّ الْمُرَادَ بِالْبَاقِي مَا بَقِيَ فِي الْبِئْرِ لاَ فِي الدَّلْوِ وَ عَلَى أَنَّ الدَّلْوَ كَانَ كُرّاً وَ غَيْرِ ذَلِكَ.»[9]
سه) « مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ عَنِ اَلْمُفِيدِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ قُولَوَيْهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ وَ عَلِيِّ بْنِ حَدِيدٍ وَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي نَجْرَانَ جَمِيعاً عَنْ حَمَّادٍ عَنْ حَرِيزٍ عَنْ زُرَارَةَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ رَجُلٌ وَطِئَ عَلَى عَذِرَةٍ فَسَاخَتْ رِجْلُهُ فِيهَا أَ يَنْقُضُ ذَلِكَ وُضُوءَهُ وَ هَلْ يَجِبُ عَلَيْهِ غَسْلُهَا فَقَالَ لاَ يَغْسِلُهَا إِلاَّ أَنْ يَقْذَرَهَا وَ لَكِنَّهُ يَمْسَحُهَا حَتَّى يَذْهَبَ أَثَرُهَا وَ يُصَلِّي .»[10]
ما میگوییم:
روایت دال بر طهارت عذره نیست (که به صورت مطلق آمده است و البته ظهورش در عذره انسان است ولی شامل همه عذرات میشود) چرا که ممکن است بگوییم تطهیر عذره به زوال عین است و محتاج غسل نیست.
جمعبندی:
به نظر ادله دال بر نجاست تمام است.
[1] . همان، ص408، ح4001
[2] . همان، ص409، ح4006
[3] . معالم الدین، ج2، ص450
[4]. وسائل الشیعة، ج1، ص191، ح493
[5] . همان، ح491
[6] . همان، ح2، 3، 5، 6
[7] . وسائل الشیعة، ج1، ص172، ح429
[8] . همان، ص154، ح386
[9] . همان، ص155
[10] . همان، ص273، ح718
پخش صوت جلسه
دانلود
مطلب در قالبهای دیگر
