شماره جلسه: 88 نکته4: مرحوم عراقی در مسئله «مفهوم غایت»، بین صورتی که غایت قید نسبت حکمیه باشد و صورتی که قید موضوع و یا محمول باشد، فرق گذاشته است. همین امر باعث شده که برخی از بزرگان، این قول را قول چهارم در مسئله (در قبال: عدم مفهوم مطلقا،

شماره جلسه: 87 ما می‌گوییم: 1ـ در سخن حضرت امام به دو نکته اشاره شده است که لازم است مورد توجه قرار گیرد: یکی سخن مرحوم عراقی و دیگری تفصیل مرحوم حائری 2ـ مرحوم عراقی در مقالات الاصول می نویسد: «والظاهر أن مركز البحث المزبور في نفي الحكم عما بعد

شماره جلسه: 86 کلام امام خمینی: 1ـ حضرت امام ابتدا توجه می دهند به اینکه، این بحث (دخول یا خروج غایت در مغیّی) در صورتی جاری است که غایت (کوفه؛ در مثال «سرت من البصره الی الکوفه» و یا آرنج در مثال «و أیدیکم الی المرافق»)، دارای اجزاء یا دارای

شماره جلسه: 85 در پایان بحث از مفهوم غایت، توجه به چند نکته لازم است: نکته1: غایت، گاه به وسیله اداۀ مثل الی و حتّی، بیان می شود و گاه ممکن است به وسیله اسماء و افعال بیان شود. (مثل اینکه بگوئیم: بر شما واجب است که روزه بگیرید و

شماره جلسه: 84 جمع‌بندی بحث مفهوم غایت 1ـ اگرچه مرحوم آخوند و حضرت امام، تلاش داشتند، ثابت کنند که «اگر غایت قید حکم باشد، جمله دارای مفهوم است»، ولی ما آن را نپذیرفتیم. 2ـ اینکه ملاک «قید حکم بودن» و «قید موضوع بودن» چیست، هم در عبارات ایشان معلوم نشده

شماره جلسه: 83 حضرت امام سپس به ردّ «وجه دوّم از اشکال مرحوم حائری» اشاره می کنند: «و أمّا على ما قرّر في الطبعة الأخيرة، فلأنّ الظاهر من قوله: «اجلس من الصبح إلى الزوال» رجوع الغاية إلى المادّة، و لعلّ عدم فهم المخالفة لذلك، و إلاّ فلا نسلّم عدم ذلك

شماره جلسه: 82 سخن امام خمینی: حضرت امام ضمن اشاره به نظر مرحوم آخوند می‌نویسند: «و فصّل جمع من المحقّقين‌ بين الغاية المجعولة للموضوع بحسب اللّبّ‌ و بين المجعولة للحكم، و اختاروا في الأوّل عدم الدلالة، لأنّ حالها حال الوصف، بل الظاهر المصرّح به في كلام بعضهم‌: أنّ البحث في

شماره جلسه: 81 بحث: مفهوم غایت از زمره مفاهیم مطرح شده در ذیل بحث از مفاهیم، مفهوم غایت است. مرحوم آخوند در این باره می‌نویسند: «هل الغاية في القضية تدلّ على ارتفاع الحكم عما بعد الغاية ، بناءً على دخول الغاية في المغّيا ، أو عنها وبعدها ، بناءً على

شماره جلسه: 80 دلیل عدم مفهوم * یک) آیه شریفه «وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُم»[1]    مرحوم آخوند این استدلال را چنین تصویر می کنند و از آن پاسخ می دهند: «وأما الاستدلال على ذلك ـ أيّ عدم الدلالة على المفهوم ـ بآية وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُم ففيه أن الاستعمال في