شماره جلسه: 90 بحث: مفهوم لقب و عدد مرحوم آخوند با اشاره به اینکه لقب و عدد دارای مفهوم نیست می‌نویسند که لقب و عدد نمی‌توانند «سنخ الحکم» را از غیر مورد خود نفی کنند. «لا دلالة للقب ولا للعدد على المفهوم ، وانتفاء سنخ الحكم عن غير موردهما أصلاً

شماره جلسه: 89 کلام ابوحنیفه: 1ـ مرحوم آخوند (و به تبع ایشان سایر اصولیون، از جمله حضرت امام) در ادامه به کلام ابوحنیفه اشاره می‌دهد که او قائل به عدم مفهوم برای استثناء بوده است. 2ـ استدلال ابوحنیفه چنین است که در روایت داریم «لا صلاة الا بطهور» و اگر

شماره جلسه: 88 نکته4: مرحوم عراقی در مسئله «مفهوم غایت»، بین صورتی که غایت قید نسبت حکمیه باشد و صورتی که قید موضوع و یا محمول باشد، فرق گذاشته است. همین امر باعث شده که برخی از بزرگان، این قول را قول چهارم در مسئله (در قبال: عدم مفهوم مطلقا،

شماره جلسه: 87 ما می‌گوییم: 1ـ در سخن حضرت امام به دو نکته اشاره شده است که لازم است مورد توجه قرار گیرد: یکی سخن مرحوم عراقی و دیگری تفصیل مرحوم حائری 2ـ مرحوم عراقی در مقالات الاصول می نویسد: «والظاهر أن مركز البحث المزبور في نفي الحكم عما بعد

شماره جلسه: 86 کلام امام خمینی: 1ـ حضرت امام ابتدا توجه می دهند به اینکه، این بحث (دخول یا خروج غایت در مغیّی) در صورتی جاری است که غایت (کوفه؛ در مثال «سرت من البصره الی الکوفه» و یا آرنج در مثال «و أیدیکم الی المرافق»)، دارای اجزاء یا دارای

شماره جلسه: 85 در پایان بحث از مفهوم غایت، توجه به چند نکته لازم است: نکته1: غایت، گاه به وسیله اداۀ مثل الی و حتّی، بیان می شود و گاه ممکن است به وسیله اسماء و افعال بیان شود. (مثل اینکه بگوئیم: بر شما واجب است که روزه بگیرید و

شماره جلسه: 84 جمع‌بندی بحث مفهوم غایت 1ـ اگرچه مرحوم آخوند و حضرت امام، تلاش داشتند، ثابت کنند که «اگر غایت قید حکم باشد، جمله دارای مفهوم است»، ولی ما آن را نپذیرفتیم. 2ـ اینکه ملاک «قید حکم بودن» و «قید موضوع بودن» چیست، هم در عبارات ایشان معلوم نشده

شماره جلسه: 83 حضرت امام سپس به ردّ «وجه دوّم از اشکال مرحوم حائری» اشاره می کنند: «و أمّا على ما قرّر في الطبعة الأخيرة، فلأنّ الظاهر من قوله: «اجلس من الصبح إلى الزوال» رجوع الغاية إلى المادّة، و لعلّ عدم فهم المخالفة لذلك، و إلاّ فلا نسلّم عدم ذلك

شماره جلسه: 82 سخن امام خمینی: حضرت امام ضمن اشاره به نظر مرحوم آخوند می‌نویسند: «و فصّل جمع من المحقّقين‌ بين الغاية المجعولة للموضوع بحسب اللّبّ‌ و بين المجعولة للحكم، و اختاروا في الأوّل عدم الدلالة، لأنّ حالها حال الوصف، بل الظاهر المصرّح به في كلام بعضهم‌: أنّ البحث في

شماره جلسه: 81 بحث: مفهوم غایت از زمره مفاهیم مطرح شده در ذیل بحث از مفاهیم، مفهوم غایت است. مرحوم آخوند در این باره می‌نویسند: «هل الغاية في القضية تدلّ على ارتفاع الحكم عما بعد الغاية ، بناءً على دخول الغاية في المغّيا ، أو عنها وبعدها ، بناءً على