مبنای مختار: 1) در بحث حقیقت انشاء گفتیم هیأت های انشائیه ایجادی هستند و به عبارت بهتر موضوع هستند برای اعتبارات عقلایی. (یعنی وقتی متکلم می گوید «افعل» ، عقلا با شنیدن آن اعتبار می کنند بعث نحو الفعل را.) 2) کنایه عبارت است از استعمال لفظ در معنای موضوع

مبنای مختار: 1) در بحث حقیقت انشاء گفتیم هیأت های انشائیه ایجادی هستند و به عبارت بهتر موضوع هستند برای اعتبارات عقلایی. (یعنی وقتی متکلم می گوید «افعل» ، عقلا با شنیدن آن اعتبار می کنند بعث نحو الفعل را.) 2) کنایه عبارت است از استعمال لفظ در معنای موضوع

کلام منتقی الاصول: منتقی الاصول ابتدا بر تقریب مرحوم آخوند اشکال کرده و می نویسد: «و لا يخفى ان ما ذكره (قدس سره) مجرد دعوى ليس لها صورة دليل‏ و برهان، و لم يذكر لها تقريب و توجيه، و ذلك لا يكفي في إثبات المطلوب، بل يمكن الإيراد فيه: بان

ما می گوییم : درباره فرمایش مرحوم خویی نکاتی مد نظر است: 1) مرحوم خویی در فراز اولیه ای که از ایشان خواندیم ابتدا «دلالت آکد بر وجوب» و در ادامه «تأکید وجوب» را به مرحوم آخوند نسبت می دهند. در حالیکه مرحوم آخوند ظاهراً مرادشان «وجوب آکد» است و

مبنای مرحوم خویی: مرحوم خویی بین جملات فعلیه و جملات اسمیه فرق می گذارد و می نویسد: «(الجهة الثالثة) و هي الجمل الفعلية التي استعملت في مقام الإنشاء دون الاخبار ككلمة أعاد و يعيد أو ما شاكلها فهل لها دلالة على الوجوب أم لا، و ليعلم ان استعمال الجمل المضارعية

حضرت امام در این باره راه دیگری را می پیمایند و می نویسند: «لا إشكال‏ في‏ أن‏ الجمل‏ الخبرية المستعملة في مقام البعث و الإغراء كالهيئات في حكم العقلاء بلزوم إطاعتها، لما عرفت من أن البعث- بأي دال صدر من المولى- كان تمام الموضوع للزوم الاتباع، و إنما الكلام في

مرحوم آخوند می نویسد: «هل‏ الجمل‏ الخبرية التي‏ تستعمل في مقام الطلب‏ و البعث مثل يغتسل و يتوضأ و يعيد ظاهرة في الوجوب أو لا لتعدد المجازات فيها و ليس الوجوب بأقواها بعد تعذر حملها على معناها من الإخبار بثبوت النسبة و الحكاية عن وقوعها. الظاهر الأول بل تكون أظهر

v بحث ب) مرحوم آخوند، مرحوم امام و بسیاری از اصولیون، استعمال مذکور را استعمال کنایی می دانند ولی در مقابل بسیاری از جمله مرحوم خویی استعمال را مجازی می دانند. قول این بزرگان را در ذیل بحث چهارم بررسی می کنیم.   v بحث ج) اگر استعمال مذکور را

اما درباره جملات خبریه: درباره جملات خبریه 3 بحث را باید مجزای از هم بررسی کنیم: ► الف) اگر جملات خبریه در مقام انشاء به کار رفتند، از نظر علم معانی و بیان چه مصححی برای این استعمال وجود دارد؟ ► ب) آیا این استعمال حقیقی است یا مجازی است؟