مرحوم کاشف الغطا سپس به اموری اشاره می کند که درآمادگی برای مرگ موثر است: «أوّلها: أن يجعل المعاد و ما فيه من الملاذّ و الآلام نصب عينيه؛ ليحتقر ملاذّ الدنيا و آلامها، فذكر الحور يزهّد في النساء، و الولدان يزهّد في الغلمان، و القصور تزهّد في هذه الدُّور، و

ایشان در این ابواب به روایات بسیاری اشاره می کند که به برخی از آنها اشاره می کنیم: روایت 1) «مهج، مهج الدعوات‏ دَخَلَ النَّبِيُّ ص عَلَى فَاطِمَةَ الزَّهْرَاءِ ع فَوَجَدَ الْحَسَنَ ع مَوْعُوكاً فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى النَّبِيِّ ص فَنَزَلَ جَبْرَئِيلُ ع فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَ لَا أُعَلِّمُكَ مَعَاذَةً تَدْعُو

روایت 1) «طب، طب الأئمة عليهم السلام مُحَمَّدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ سُلَيْمٍ الْكُوفِيُّ عَنِ النَّضْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ رُقْيَةِ الْعَقْرَبِ وَ الْحَيَّةِ وَ النُّشْرَةِ وَ رُقْيَةِ الْمَجْنُونِ وَ الْمَسْحُورِ الَّذِي يُعَذَّبُ قَالَ يَا ابْنَ سِنَانٍ لَا بَأْسَ بِالرُّقْيَةِ وَ الْعُوذَةِ

با توجه به آنچه گفتیم:   نکته1: در مورد ظنّی که مجوّز ارتکاب محرمات در هنگام تداوی است، لازم است به نکته ای توجه کنیم. مرحوم نراقی  چنانکه خواندیم ظن غالب را هم حکم علم دانستند و در عین حال فرموده بودند که این ظن باید در شخص بیمار پدید

حدیث 2) «وَ عَنْهُ ع‏ إِنَّ قَوْماً مِنَ الْأَنْصَارِ قَالُوا لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لَنَا جَاراً اشْتَكَى بَطْنَهُ أَ فَتَأْذَنُ لَنَا أَنْ نُدَاوِيَهُ قَالَ بِمَا ذَا تُدَاوُونَهُ قَالُوا يَهُودِيٌّ هَاهُنَا يُعَالِجُ مِنْ هَذِهِ الْعِلَّةِ قَالَ بِمَا ذَا قَالُوا بِشَقِّ الْبَطْنِ فَيَسْتَخْرِجُ مِنْهُ شَيْئاً فَكَرِهَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ ص فَعَاوَدُوهُ

تداوی مکروه: شیخ طوسی[1]، ابن ادریس[2]، قاضی ابن براج[3]، صاحب شرایع[4]، یحیی بن سعید[5]، علامه[6]، شهید اول[7]، فاضل هند[8]، فاضل جواد[9]، صاحب جواهر[10]، تداوی به آب های گرم گوگردی را مکروه دانسته اند. مستند ایشان روایاتی است که از پیامبر نقل  شده است: حدیث 1) «مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ عَنْ عَلِيِّ

نکته: مرحوم نراقی می نویسد «تداوی به محرمات»، پس از احراز سه شرط جایز است: الف) علم یا ظن غالب به اینکه به وسیله این حرام، معالجه واقع می شود. ب) علم یا ظن غالب به اینکه معالجه منحصر به این حرام است ج) حصول مشقّت و حرج یا ضرر

ما می گوئیم: روابط بین روایات را مرحوم نراقی به گونه های مختلف تصویر می کند: در فرض دوم: ترجیج با ادله مجوزه چراکه: ü اولاً: اکثریت دارد (شهرت) ü ثانیاً: صراحت بیشتر دارد (اقوائیت دلالت) ü ثالثاً: تناسب حکم و موضوع ü رابعاً: موافقت با اصل اولی پس جمع

مرحوم نراقی سپس ادله گروه سوم را چنین بر می شمارد: «و مستند الثالث: أدلّة الأول، مضافة إلى النهي عن إلقاء النفس إلى التهلكة و قتلها. قال اللّه سبحانه وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ. و قال وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللّهُ إِلّا بِالْحَقِّ. و وجوب حفظها عقلا و نقلا،

مرحوم نراقی سپس به ادله گروه دوم اشاره می کند: «و حجّة الثاني: عمومات حرمة المسكرات أو مع سائر المحرّمات كتابا و سنّة، و خصوص المستفيضة.» [1]   توضیح: روایات عامه ای که مسکرات را حرام می داند ادله ای که مسکرات را به همراه بقیه محرّمات، حرام بر می