v جمع بندی کهانت با توجه به آنچه ذیل روایت های نخستین آوردیم، به سبب تناسب حکم و موضوع، «تکفیر مراجعه کننده به کاهن» با صورتی مناسبت دارد که کاهن ادعای علم غیب کند ولذا ناظر به صورتی است که کاهن مدعی علم غیب است و مراجعه کننده به او

قلت: اولاً: به سبب آنکه اکثر عمل کرد کاهن ها مربوط به امور آینده است، در صورتی که خبر های آینده باطل شود، می توان گفت که کهانت باطل شده است. به عبارت دیگر وقتی امّهات یک علم باطل شد، اطلاق بطلان، انقطاع به تمام علم مجازاً صحیح است. ثانیاً:

21) «وَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع أَنَّهُ قَالَ: لَا يَجُوزُ شَهَادَةُ الْمُتَّهَمِ وَ لَا وَلَدِ الزِّنَى وَ لَا الْأَبْرَصِ وَ لَا شَارِبِ الْمُسْكِرِ وَ [لَا] الَّذِينَ يَجْلِسُونَ مَعَ الْبَطَّالِينَ وَ الْمُغَنِّينَ وَ أَهْلِ الْمُنْكَرِ فِي مَجْلِسِ الْمُنْكَرِ مَعَ الْعَوَاهِرِ وَ الْأَحْدَاثِ فِي الرِّيبَةِ وَ يَكْشِفُونَ عَوْرَاتِهِمْ فِي الْحَمَّامِ وَ غَيْرِهِ

6) «قَالَ وَ قَالَ ع الْمُنَجِّمُ كَالْكَاهِنِ وَ الْكَاهِنُ كَالسَّاحِرِ وَ السَّاحِرُ كَالْكَافِرِ وَ الْكَافِرُ فِي النَّارِ.»[1]   ما می گوئیم: روایت را مرحوم صاحب وسائل از خصال صدوق نقل کرده است. روایت اگرچه مرسله است ولی از مرسلات صدوق است، سابقاً گفته ایم که مرحوم امام در کتاب البیع

5) «وَ عَنْهُ عَنِ الصَّفَّارِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ الْكُوفِيِّ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ نَصْرِ بْنِ قَابُوسَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ الْمُنَجِّمُ مَلْعُونٌ وَ الْكَاهِنُ مَلْعُونٌ وَ السَّاحِرُ مَلْعُونٌ وَ الْمُغَنِّيَةُ مَلْعُونَةٌ وَ مَنْ آوَاهَا مَلْعُونٌ وَ آكِلُ كَسْبِهَا مَلْعُونٌ.»[1] آوی: پناه داد   ما می

اللهم الا ان یقال: تناسب حکم و موضوع (کفر و رجوع به کاهن) آن است که این خبردادن قاطعانه باشد، تا بگوئیم به نوعی سر از کفر در می آورد، چراکه منافی با «لایعلم الغیب الا الله» است. پس اگرچه کفر در این روایت به معنای حرمت است (چنانکه شیخ

3) «وَ فِي الْخِصَالِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مَنْ تَكَهَّنَ أَوْ تُكُهِّنَ لَهُ فَقَدْ‌بَرِئَ مِنْ دِينِ مُحَمَّدٍ ص قَالَ قُلْتُ: فَالْقِيَافَةُ قَالَ مَا أُحِبُّ

2) «مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ شُعَيْبِ بْنِ وَاقِدٍ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ الصَّادِقِ عَنْ آبَائِهِ ع فِي حَدِيثِ الْمَنَاهِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص نَهَى عَنْ إِتْيَانِ الْعَرَّافِ وَ قَالَ مَنْ أَتَاهُ وَ صَدَّقَهُ فَقَدْ بَرِئَ مِمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى مُحَمَّدٍ ص.» [1]  

بحث) نظر فقهاء درباره کهانت: مرحوم شیخ انصاری می نویسد که: «فلاخلاف فی حرمة الکهانه». همین مطلب در موسوعه های اهل سنت هم قابل مشاهده است. «اجمع الفقها علی ان التکهّن و الکهانه بمعنی ادعاء علم الغیب و الاکتساب به حرام»[1] ایشان حتی رجوع به کاهن را هم حرام دانسته

بحث) کهانت  در قرآن: در قرآن در دو آیه بحث از کهانت رفته است. 1) سوره طور آیه 29: «فَذَكِّرْ فَما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِكاهِنٍ وَ لا مَجْنُونٍ.» ترجمه: حال كه چنين است تذكر ده، و به لطف پروردگارت تو كاهن و مجنون نيستي. 2) سوره حاقه آیه 42: إِنَّهُ