شماره جلسه: 42 اشکال ششم: یک) اگر در جایی عقلا خود را موظف به کسب واقع می‌دانند، در صورتی که واقعیت برای ایشان ناشناخته باشد، هر چیزی که احتمال بیشتری داشته باشد که باعث کسب واقع شود، دارای حجیّت می‌شود. در این صورت «احتمال کسب واقع» حیثیت تقییدیه دارد برای

شماره جلسه: 41 اشکال پنجم: قبل از طرح بحث لازم است اشاره کنیم که «سیره عقلا» صرفاً یک بنای عملی است و نهایتاً دلیل بر جواز است و نمی‌توان از آن حکم الزامی استخراج کرد. پس اگر گفته شود «سیره عقلا بر رجوع به اعلم» است، این سیره صرفاً جواز

شماره جلسه: 40 دلیل نهم) سیره عقلا «وأما السيرة العقلائية فهي غير جارية على الرجوع إلى غير الأعلم ، بل قد جرت على الرجوع إلى الأعلم عند العلم بالمخالفة كما هو المشاهد في غير الأحكام من الحِرف والعلوم ، وحيث إن تلك السيرة لم يردع عنها في الشريعة المقدسة فنستكشف

شماره جلسه: 39 جمع‌بندی بحث روایات: به برخی از آنها اشاره می‌کنیم: «وَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُوسَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنِ الْفُضَيْلِ بْنِ يَسَارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ مَنْ خَرَجَ يَدْعُو

شماره جلسه: 38 × × روایت ششم) روایت امام جواد (ع): «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَا عَمِّ إِنَّهُ عَظِيمٌ عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقِفَ غَداً بَيْنَ يَدَيْهِ فَيَقُولَ لَكَ لِمَ تُفْتِي عِبَادِي بِمَا لَمْ تَعْلَمْ وَ فِي الْأُمَّةِ مَنْ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ. »[1] « هذه الرواية و إن كانت تدل على

شماره جلسه: 37 × روایت پنجم) روایت اختصاص: «الإختصاص قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ تَعَلَّمَ عِلْماً لِيُمَارِيَ [جدال کردن] بِهِ السُّفَهَاءَ أَوْ لِيُبَاهِيَ بِهِ الْعُلَمَاءَ أَوْ يَصْرِفَ بِهِ النَّاسَ إِلَى نَفْسِهِ يَقُولُ أَنَا رَئِيسُكُمْ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ إِنَّ الرِّئَاسَةَ لَا تَصْلُحُ إِلَّا لِأَهْلِهَا فَمَنْ دَعَا النَّاسَ إِلَى نَفْسِهِ وَ

شماره جلسه: 36 روایت سوم) روایت داوود بن حُصین: «مُحَمَّدُ بْنُ‌ عَلِيِّ‌ بْنِ‌ الْحُسَيْنِ‌ بِإِسْنَادِهِ‌ عَنْ‌ دَاوُدَ بْنِ‌ الْحُصَيْنِ‌ عَنْ‌ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ‌ عَلَيْهِ‌ السَّلاَمُ‌ : فِي رَجُلَيْنِ‌ اتَّفَقَا عَلَى عَدْلَيْنِ‌ جَعَلاَهُمَا بَيْنَهُمَا فِي حُكْمٍ‌ وَقَعَ‌ بَيْنَهُمَا فِيهِ‌ خِلاَفٌ‌ فَرَضِيَا بِالْعَدْلَيْنِ‌ فَاخْتَلَفَ‌ الْعَدْلاَنِ‌ بَيْنَهُمَا عَنْ‌ قَوْلِ‌ أَيِّهِمَا يَمْضِي الْحُكْمُ‌ قَالَ‌

شماره جلسه: 35 × روایت دوم) نهج البلاغه «ثُمَّ‌ اخْتَرْ لِلْحُكْمِ‌ بَيْنَ‌ النَّاسِ‌ أَفْضَلَ‌ رَعِيَّتِكَ‌»[1] «أن العهد غير ثابت السند بدليل قابل للاستدلال به في الأحكام الفقهية و إن كانت عباراته ظاهرة الصدور عنه (عليه السّلام) إلّا أن مثل هذا الظهور غير صالح للاعتماد عليه في الفتاوى الفقهية أبداً.»[2] اشکال

شماره جلسه: 34 ما می‌گوییم: بیان مرحوم شیخ آن است که ترجیح روایت و همچنین ترجیح افقه با ترجیح فتوی مناسب است. و بیان مرحوم شیخ آن است که اصل ترجیح به خاطر آن است که تخییر در قضاوت ممکن نیست ولی در فتوی تخییر ممکن است. پس مرحوم خویی

شماره جلسه: 33 ب) اشکال دلالی: بر ۶ دلیل اشکال شده است: یک) رد دلیل اول (اجماع مرکب) پس اگر در جایی همه فقها قبول دارند که حکم الزامی وجود دارد ولی گروهی آن را وجوب و گروهی آن را حرام می‌دانند، در این صورت اگر قول ثالث بخواهد به