خاتمه‌ی مسئله ششم: در ضمن بحث های قبل به سلسله ای از علوم اشاره کردیم که به عنوان مقدمات اجتهاد (ما یتوقف الاجتهاد علیه) مطرح است. اما جای این سوال مطرح است که آیا در این علوم، فقیه خود باید مجتهد باشد به این معنی که ملکه اجتهاد در آن

خاتمه‌ی مسئله ششم: در ضمن بحث های قبل به سلسله ای از علوم اشاره کردیم که به عنوان مقدمات اجتهاد (ما یتوقف الاجتهاد علیه) مطرح است. اما جای این سوال مطرح است که آیا در این علوم، فقیه خود باید مجتهد باشد به این معنی که ملکه اجتهاد در آن

*15) « محمّد بن يعقوب ، عن علي بن إبراهيم ، عن أبيه ، عن ابن أبي عمير ، عن حمّاد بن عثمان ، عن الحلبي ، عن أبي عبدالله ( عليه السلام ) قال : سألت أبا عبدالله ( عليه السلام ) عن الوبا يكون في ناحية المصر فيتحوّل

*4) «حدثنا محمد بن يحيى العطار ، عن محمد بن أحمد بن يحيى ، عن علي بن إسماعيل ، عن صفوان ، عن عبد الرحمن بن الحجاج ، عمن سمعه ـ وقد سماه ـ عن أبي عبد الله عليه‌السلام قال : سألته عن الزكاة ما يأخذ منها الرجل؟ وقلت له

نکته: آیت الله سبحانی در مقدمه‌ای مفصل که بر جلد پنجم «نهایة الوصول الی علم الاصول» تألیف علامه حلّی، نوشته است و آن را با عنوان «القول السدید فی الاجتهاد و التقلید» نام نهاده است، درباره نقش زمان و مکان در اجتهاد نکات مختلفی را مطرح کرده است. ایشان در

ما می گوییم: حضرت امام در این پاسخ، به مثال هایی توجه می دهند و در اینکه موضوع حکم واقعی، همان موضوع مذکور در روایت ها می باشد، تشکیک کرده، بلکه موضوع حکم واقعی را، چیزی دیگر برمی شمارند: یک) موضوع واقعی در مصرف زکات، همان موضوعی نیست که در

د) حضرت امام در جواب نامه ای که مرحوم آیت الله قدیری به ایشان نوشته بودند، مطالبی دارند که می تواند در بحث حاضر به کار آید. نخست نامه مرحوم قدیری را مرور می‌کنیم که در پی انتشار برخی از فتاوی حضرت امام، خطاب به ایشان نوشته شده است. «خدمت

ب) حضرت امام در نامه‌ای به اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام نکاتی را به اعضای این مجمع گوشزد می‌کنند و در ادامه به اعضای شورای نگهبان خطاب کرده و می نویسند: «تذكرى پدرانه به اعضاى عزيز شوراى نگهبان مى‌دهم كه خودشان قبل از اين گيرها، مصلحت نظام را در نظر

ب) حضرت امام در نامه‌ای به اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام نکاتی را به اعضای این مجمع گوشزد می‌کنند و در ادامه به اعضای شورای نگهبان خطاب کرده و می نویسند: «تذكرى پدرانه به اعضاى عزيز شوراى نگهبان مى‌دهم كه خودشان قبل از اين گيرها، مصلحت نظام را در نظر

بیست) علم به تغییرات زمان و مکان: از  زمره مهمترین نظریه های امام خمینی، بحث تأثیر زمان و مکان در اجتهاد است. قبل از ورود به بحث لازم است توجه کنیم که در نظر فقهای متقدم احکام الهی ثابت هستند و در گذر زمان تغییر نمی کنند. البته اگر در