شماره جلسه: 10 فرق اخباری و اصولی   با توجه به اینکه یکی از مهمترین اختلافات فقهای شیعه، نزاعی است که بین دو نحله‌ی اخباریون و اصولیون (یا مجتهدین) مطرح است، مناسب است در اینجا اندکی به اندیشه اخباریون و اختلافات مهم این دو گروه اشاره کنیم. این مطلب را از

شماره جلسه: 9 15ـ روزگار و عصر بعد از دوره تجدّد اجتهاد را می توان عصر اخباریون نامید. مرحوم گرجی در این باره می‌نویسد: «در قرن یازدهم دانشمندانی از شیعه به استناد این که مؤسس علم اصول اهل سنت اند و اگر برای استنباط مسائل فقهی از ادله، نیازی به

شماره جلسه: 8 ایشان در ادامه تلاش می‌کنند تا ثابت کنند که اجتهاد متعارف در آن روزگار هم موجود بوده است: «أمّا تداول مثل هذا الاجتهاد أو القريب منه، فتدلّ عليه أخبار كثيرة: منها: ما عن محمّد بن إدريس‌ في آخر «السرائر»، نقلًا عن «كتاب هشام بن سالم» عن أبي

شماره جلسه: 7 ایشان در ادامه تلاش می‌کنند تا ثابت کنند که اجتهاد متعارف در آن روزگار هم موجود بوده است: «أمّا تداول مثل هذا الاجتهاد أو القريب منه، فتدلّ عليه أخبار كثيرة: منها: ما عن محمّد بن إدريس‌ في آخر «السرائر»، نقلًا عن «كتاب هشام بن سالم» عن أبي

شماره جلسه: 6 ب) اجتهاد در میان شیعیان: 1ـ چنانکه معلوم شد، عصر بعد از پیامبر (ص) برای اهل سنت به سه دوره تقسیم می شود، عصر بزرگان صحابه، عصر تابعان و عصر صاحبان مذاهب فقهی (ائمه مجتهدین). اما برای شیعیان، اتصال به مبادی تشریع با وفات پیامبر (ص) به

شماره جلسه: 5 24ـ مرحوم گرجی در کتاب تاریخ فقه و فقها درباره دوره ای که در آن «اجتهاد در اهل سنت» متوقف شده و به پایان می رسد می نویسد: «این دوره از اواخر قرن چهارم تا سقوط عباسیان ادامه داشت و در همین دوره امپراطوری بزرگ اسلام تجزیه

شماره جلسه: 4 19ـ محمد ابوزهره سپس به عصر تابعین می پردازد و بعد از آنکه اشاره می کند که این نام از آیه شریفه «وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ»[1] اخذ شده است، به تفرّق شدید در میان تابعین اشاره کرده و به جنگ های ایشان و

شماره جلسه: 3 9ـ در همین جا لازم است اشاره کنیم که «رأی» که مراد نظر شخصی صحابه بوده است از اموری است که بسیار محل بحث واقع شده است. تا جایی که گروهی از فقیهان اهل سنت که عمدتاً فقهای سرزمین عراق بوده اند و به ویژه ابوحنیفه، اصحاب

شماره جلسه: 2 5ـ محمد ابوزهره، در ادامه به دوره بعد از پیامبر (ص) اشاره می کند و بدون توجه به اینکه از منظر صحیح، در این دوره هم، با وجود امیرالمؤمنین (ع)، وظیفه مردمان در مرحله اول آن بوده است که به ایشان مراجعه کرده، حکم خدا را بدون

شماره جلسه: 1 بحث: اجتهاد و تقلید مسئله اول: تاریخ اجتهاد الف) اجتهاد در میان اهل سنت: [1] . ادوار فقه (شهابی)، ج1، ص478 [2] . تاریخ المذاهب الاسلامیه، ص237 [3] . دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج6، ص605 [4] . همان [5] . انفال: 67 [6] . دائرة المعارف بزرگ