جمع بندی بحث اجزاء در تبدّل رأی مجتهد در میان ادله‌ای که برای این بحث مطرح شده بود، به نظر می رسد، می توان به نهمین دلیل (عدم اطلاق ادله اجتهاد دوم) تمسک کرد و آن را به ضمیمه سیره متشرعه (دلیل سوم) به عنوان مستند حکم به اجزاء در

جمع بندی بحث اجزاء در تبدّل رأی مجتهد در میان ادله‌ای که برای این بحث مطرح شده بود، به نظر می رسد، می توان به نهمین دلیل (عدم اطلاق ادله اجتهاد دوم) تمسک کرد و آن را به ضمیمه سیره متشرعه (دلیل سوم) به عنوان مستند حکم به اجزاء در

◄10) دلیل منسوب به مرحوم اصفهانی مرحوم خویی در شرح العروه، می‌نویسد که مرحوم اصفهانی در حاشیه ای که بر مکاسب دارد و در رساله اجتهاد و تقلید (که در انتهای نهایة الدرایه منتشر شده است)، دلیلی را اقامه می‌کند و با استناد به آن، به «اجزاء اجتهاد جدید» قائل

◄10) دلیل منسوب به مرحوم اصفهانی مرحوم خویی در شرح العروه، می‌نویسد که مرحوم اصفهانی در حاشیه ای که بر مکاسب دارد و در رساله اجتهاد و تقلید (که در انتهای نهایة الدرایه منتشر شده است)، دلیلی را اقامه می‌کند و با استناد به آن، به «اجزاء اجتهاد جدید» قائل

◄10) دلیل منسوب به مرحوم اصفهانی مرحوم خویی در شرح العروه، می‌نویسد که مرحوم اصفهانی در حاشیه ای که بر مکاسب دارد و در رساله اجتهاد و تقلید (که در انتهای نهایة الدرایه منتشر شده است)، دلیلی را اقامه می‌کند و با استناد به آن، به «اجزاء اجتهاد جدید» قائل

◄8) استحاله ترجیح بلا مرجح از زمره ادله اجزاء، چنین دانسته شده است: « أن الحكم بعدم الإجزاء عملاً بالحجة الثانية ترجيح بلا مرجح ، لأن الحجة السابقة كانت حجة في ظرفها كما أن الثانية حجة في ظرفها فلا موجب لتقديم إحداهما على الاُخرى»[1] مرحوم خویی به این استدلال پاسخ

◄7) عدم رجحان اجتهاد لاحق مرحوم خویی به عنوان یکی از ادله مهم که بر اجزاء اجتهادات سابق مطرح شده است به دلیلی اشاره می‌کند که به صورت اجمالی در کلمات بزرگان دیگر هم مطرح است. ایشان به عنوان مقدمه استدلال به این نکته اشاره می‌کند که «حجّیت یا هست

◄5) لزوم ارتفاع وثوق مرحوم سید ابوالحسن اصفهانی – و همچنین مرحوم شیخ یوسف خراسانی – به عنوان یکی از ادله اجزاء اشاره می‌کند که اگر در صورت تبدّل رأی مجتهد، اعمال سابقه مجزی نباشد، لازم می‌آید که وثوق و اطمینان به فتاوی مجتهدین از بین برود.[1] ایشان در رد

◄4) ادله نفی حرج ما سابقاً در ضمن مباحث تقیه گفته‌ایم که قاعده نفی حرج از آیه شریفه «مَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ»[1] قابل استفاده نیست. ولی می‌توان آن را از «رفع ما لایطیقون» استفاده کرد. نحوه استدلال به این دلیل آن است که مطابق ادله نفی حرج،

◄4) ادله نفی حرج ما سابقاً در ضمن مباحث تقیه گفته‌ایم که قاعده نفی حرج از آیه شریفه «مَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ»[1] قابل استفاده نیست. ولی می‌توان آن را از «رفع ما لایطیقون» استفاده کرد. نحوه استدلال به این دلیل آن است که مطابق ادله نفی حرج،