شماره جلسه: 42 از آنچه گفتیم می‌توان فهمید که آنچه باعث کدورت قلب و دخول در دوزخ ملکات می‌شود، عزم و اراده‌ای که به مرز تجرّی رسیده باشد. و الا صرف خطور یک اموری به ذهن انسان و یا خیال بافی‌هایی که انسان اصلاً قصد انجام آن را ندارد، بعید

شماره جلسه: 41 4ـ به نظر آنچه با فرمایش ایشان تطابق بیشتری دارد، فرض الف است. این مطلب در کلمات صدرالمتألهین به وضوح مورد اشاره است. « ان وحدة الموضوع- المعدودة من جملة الوحدات الثمانية- المعتبرة فى شرائط التناقض يجب ان يقيّد بكونها في موضوع جسمانى محسوس و الّا فوجود

شماره جلسه: 40 کلام امام خمینی: حضرت امام درباره تجری، بحثی طولانی را مطرح می‌کنند و تحت عنوان «قبح التجری و تحقیق الحال فیه»، به تبیین یکی از سخنان خاص خود می‌پردازند. ایشان ابتدا می‌نویسند که عاصی و متجری، در همه مراحل با یکدیگر شریک هستند. فرق آنها تنها در

شماره جلسه: 39 تاکنون گفته‌ایم: یک) جمع اوّل شیخ انصاری: اگر قصد داشته و بعد از قصد برگشته عقاب نمی‌شود. ولی اگر قصد داشته و بر قصد خود باقی مانده عقاب می‌شود.[1] دو) جمع دوّم شیخ انصاری: اگر صرفاً قصد دارد عقاب نمی‌شود ولی اگر قصد دارد و به مقدمات

شماره جلسه: 38 3ـ مرحوم حائری درباره‌ی این روایات 2 توجیه مطرح می‌کند: «و الجواب عنهما واضح، فإنّ المبحوث عنه هو شرّيّة نيّة المعصية، و ما في الروايتين هو الحكم على ما هو المفروغ عن شرّيّته بما يترتّب عليه من الآثار. هذا، مع إمكان دعوى الانصراف إلى إسرار العمل الخارجيّ

شماره جلسه: 37 مرحوم حائری در ادامه به دو جمع دیگر اشاره کرده و آن‌ها را می‌پسندد: «فلا بدّ أن يجمع بينهما بحمل الثانية».[1] [ما می‌گوییم: ظاهراً مراد ایشان «حمل الاولی» است چراکه تاکنون مرادشان از ثانیه، روایاتی بوده است که دال بر عدم عقاب است.] «على طيب النفس و

شماره جلسه: 36 روایات دال بر حرمت تجری: مرحوم شیخ مرتضی حائری، اخبار این بحث را به طائفه‌های مختلف تقسیم می‌کند: دسته اول: «منها: ما يدلّ على أنّ نيّة الكافر شرّ من عمله . بتقريب أنّه لو لم يستحقّ نيّة السوء عقوبة لم تكن أسوء من نفس العمل و قد

شماره جلسه: 35 ما می‌گوییم: آیه ششم) «إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَن تَشِيعَ الْفَاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ»[1] ما می‌گوییم: آیه هفتم) آیه شریفه «وَأَرَادُوا بِهِ كَيْدًا فَجَعَلْنَاهُمُ الْأَخْسَرِينَ»[3] ما می‌گوییم: «و لكنّ الأقرب أن يكون المقصود من «اَلْأَخْسَرِينَ‌» إبطال ما قصدوه بإبراهيم عليه السّلام من الإحراق. و قد

شماره جلسه: 34 آیه سوم) «ومن الآيات: قوله تعالى بعد الآية المتقدمة: «وَإِنْ تُبْدُوا مَافِي أَنفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ»»[1] ما می‌گوییم: «ويظهر جوابه مما تقدم، لظهور كونه مربوطاً بما مضى في الآية المتقدمة من الكفر القلبي. ولو قطع النظر عنها فالاستدلال بها مخدوش من وجهين: أحدهما: أن الحساب

شماره جلسه: 33 ما می‌گوییم: مرحوم حاج شیخ مرتضی حائری به طور مفصل به دلالت ادله شرعی در بحث تجری اشاره کرده است، ایشان ابتدا به آیات شریفه توجه می‌دهد و سپس به روایات می‌پردازد: آیه اول: «وأما بحسب الأدلة الشرعية فالكلام يقع في موضعين: الموضع الأول في ما يمكن