جمع بندی مبانی امام، مرحوم نائینی و مرحوم عراقی: «اگر بخواهیم تا اینجا به یک قول واحد برسیم که متضمن نقاط قوت اقوال سه گانه قبل باشد و مشکلات آنها را نداشته باشد می گوییم: 1ـ هیأت امر، انشاء است. 2ـ انشاء عبارت است از ایجاد تکوینی موضوع برای اعتبار

خاتمه: ثمره بحث v جهت سوم: آیا ماده امر حقیقت در وجوب است؟ حقیقت بودن امر در وجوب به این معنی است که امر که به معنای طلب مخصوص و یا به معنای فرمان است، آیا به معنای آن نوع طلب و فرمانی است که اگر اطاعت نشود، استحقاق عقاب

یادآوری مباحث سال گذشته   المقصد الأول: أوامر[1] ♦ مرحوم آخوند بحث از اوامر را در فصل های متعددی مطرح کرده است که نخستین فصل مربوط به بحث از ماده امر است. بحث از ماده امر هم از جهات متعدده ای قابل بررسی است.   الفصل الاول: ماده امر (ا،

جمع بندی: هیأت امر وضع شده است تا ایجاد کند موضوع تکوینی را برای بعث اعتباری عقلایی [یا به تعبیری سبب اعتباری برای بعث اعتباری است] «افعل» حاکی از چیزی نیست. بلکه سبب اعتباری است و لذا ایجادی است. (البته اینکه ضرب ایجاد شود و نه قتل، از ماده اضرب

 کلام مرحوم اصفهانی: مرحوم اصفهانی درباره اینکه تهدید، تعجیز، و … داعی باشند، می نویسند: «فاستعمالها في الطلب بسائر الدواعي خلاف الوضع لا الموضوع له و ما يمكن إثبات هذه الدعوى به أمور. منها: انصرافها إلى ما كان بداعي الجِدّ فانّ غلبة الاستعمال بداعي الجِدّ ربما يصير من القرائن الحافة

اشکال مرحوم صدر بر مرحوم خویی: «و هذا المطلب مضافا إلى خطأ مبناه كما تقدم في محله يؤدي إلى نتيجة غريبة في بابها هي عدم وجود ارتباط بين مفاد الهيئة و المادة فانه على مبنى المشهور من دلالة الصيغة في تمام الموارد على النسبة الإرسالية يكون الارتباط واضحا حيث يدل

کلام مرحوم خویی: «و التحقيق في المقام ان يقال: ان تفسير صيغة الأمر مرة بالطلب و مرة أخرى بالبعث و التحريك و مرة ثالثة بالإرادة لا يرجع بالتحليل العلمي إلى معنى محصل، ضرورة ان هذه مجرد ألفاظ لا تتعدى عن مرحلة التعبير و اللفظ، و ليس لها واقع موضوعي أصلا.

کلام مرحوم اصفهانی در تأیید نظر آخوند: مرحوم آخوند نوشته بودند صیغه امر در هیچ یک از معانی مطرح شده استعمال نشده است بلکه تنها در طلب استعمال شده است و آنچه به عنوان معانی مورد اشاره قرار گرفته «داعی» آمر بوده است. مرحوم اصفهانی توضیح می دهند: «بل ربما

اشکال مرحوم فاضل بر مرحوم آخوند: گفتیم مرحوم آخوند موضوع له صیغه را طلب انشایی می دانستند. مرحوم فاضل بر ایشان اشکال کرده است: «ما گفتیم: أولا: اراده و طلب، دو معنای دارند و هیچ گونه اتحادی بین آنها وجود ندارد. ثانیاً: اراده و طلب، دو واقعیت می باشند و

کلام مرحوم عراقی: بازگشت کلام مرحوم عراقی به نوعی به کلام مرحوم نائینی است به اضافه آنکه ایشان گویی به اشکال مطرح شده نیز توجه دارند؛ ایشان می نویسد: «أنّ صيغة اضرب مثلا لما كانت مشتملة على مادّة و هيئة خاصّة فمادّتها تدلّ حسب الوضع النوعيّ على نفس الحدث و