4) حضرت امام سپس روی آنچه گفتیم به اشکال و جوابی اشاره می کنند که سابقاً به نوعی آن را مطرح کرده بودیم. اشکال: اگر ملاک قصد امر غیری و رسیدن به  ذی المقدمه است، باید بگوئیم اگر کسی با چنین قصدی وضو گرفت وقصد قربت نداشت، نمازش صحیح است، بلکه

راه حل هشتم (راه حل امام خمینی) راه حل امام از جهاتی شبیه راه­حل مرحوم داماد و از جهاتی همانند راه­حل مرحوم آخوند است ایشان می‌­نویسد: «أنّ‏ الطهارات‏ الثلاث‏ بما هي عبادات جعلت مقدّمة للصلاة و غيرها، و عباديّتها لا تتوقّف على الأمر الغيريّ حتّى ترد الإشكالات المتقدّمة، بل التحقيق:

v راه حل هفتم (راه حل مرحوم محقق داماد): مرحوم داماد برخلاف راه حل اوّل (که می گفت مکلّف باید حین الوضو قصد امر نفسی کند) می گوید طهارات ثلاث در صورتی صحیح هستند که مکلّف در آنها قصد امر غیری کند: «ان‏ التتبع‏ الكامل‏ في كلمات الفقهاء يفيدان المعتبر

v راه حلّ ششم (راه حل مرحوم خویی) مرحوم خویی در حل مشکل مطرح شده در طهارات ثلاث می نویسند: حل این مشکل(که چگونه در طهارت ثلاث قصد قربت کنیم) تنها از دو راه ممکن است یکی اینکه بگوئیم طهارات ثلاث مستحب نفسی هستند و راه دیگر اینکه: «قصد التوصل

v راه حلّ پنجم (راه حل مرحوم نائینی) «ان‏ هذه‏ الإشكالات‏ كلّها مبنيّة على انّ جهة عباديّة الوضوء انّما تكون من ناحية امره الغيري، و هو بمعزل عن التّحقيق، بل الوضوء انّما يكتسب العباديّة من ناحية الأمر النفسيّ المتوجّه إلى الصّلاة بما لها من الأجزاء و الشّرائط، بداهة انّ نسبة

v راه حلّ سوّم در کلام مرحوم آخوند: «أن لزوم وقوع الطهارات عبادة إنما يكون لأجل أن الغرض من الأمر النفسي بغاياتها كما لا يكاد يحصل بدون قصد التقرب بموافقته كذلك لا يحصل ما لم يؤت بها كذلك لا باقتضاء أمرها الغيري. و بالجملة وجه لزوم إتيانها عبادة إنما هو

اشکال بر راه حلّ دوم: مرحوم آخوند خود از این جواب پاسخ می دهند: و فيه مضافا إلى أن ذلك لا يقتضي الإتيان بها كذلك لإمكان الإشارة إلى عناوينها التي تكون بتلك العناوين موقوفا عليها بنحو آخر و لو بقصد أمرها وصفا لا غاية و داعيا بل كان الداعي إلى

v راه حلّ دوّم در کلام مرحوم آخوند: «أن‏ الحركات‏ الخاصة ربما لا تكون محصلة لما هو المقصود منها من العنوان الذي يكون بذاك العنوان مقدمة و موقوفا عليها فلا بد في إتيانها بذاك العنوان من قصد أمرها لكونه لا يدعو إلا إلى ما هو الموقوف عليه فيكون عنوانا إجماليا

مرحوم نائینی با توجه به این مبنا، به پاسخ اشکال دوّم اشاره می کنند: «آنچه متعلق استحباب نفسی است، نفس وضو می باشد و آنچه واجب غیری است، وضویی است که متعلق امر استحبابی واقع شده بود.»   ما می گوئیم: 1) به نظر می رسد پاسخ مطرح شده وابسته

► اشکال دوّم بر راه حلّ اوّل: از عبارت مرحوم نائینی[1] و مرحوم اصفهانی[2] می توان اشکال دیگری را بر جواب اول مرحوم آخوند استفاده کرد. تقریر اشکال به این نحوه است که: «وقتی وجوب غیری بر چیزی عارض شد، استحباب نفسی آن شیء زائل می شود چراکه وجوب یعنی