○ سه) اهمال دلیل: از عبارات مرحوم نائینی دلیل قائلین به این قول را خواندیم، مرحوم آخوند هم همین مطلب را مورد اشاره قرار داده اند: «انه إذا عرفت بما لا مزيد عليه، عدم إمكان أخذ قصد الامتثال في المأمور به أصلا، فلا مجال للاستدلال بإطلاقه – ولو كان مسوقا

ایشان می نویسد: «فلان الإهمال في الواقعيات مستحيل، و ذلك لأن الغرض الداعي إلى جعل الحكم و اعتباره لا يخلو من ان يقوم بالطبيعي الجامع بين خصوصياته من دون مدخلية شي‏ء منها فيه، أو يقوم بحصة خاصة منه و لا ثالث لهما، فعلى الأول لا محالة يلاحظه المولى في مقام

ما می گوییم : اینکه رابطه مطلق و مقید چیست را باید در جای خود بحث کنیم و اینکه آیا تمام مطلقات، لحاظی هستند و یا دو نوع مطلق در لسان شارع وجود دارد. اما در این جا با فرض اینکه رابطه مطلق و مقید، رابطه عدم و ملکه باشد،

ب) اصالة التوصلیه بر مبنای استحاله اخذ قصد امر در متعلق اوامر: مرحوم نائینی بنابر اینکه اخذ قصد امتثال امر را محال بدانیم می فرماید که نمی توان به اطلاق برای اثبات توصلی بودن امر تمسک کرد. اما در مقابل برخی علیرغم اینکه به استحاله مذکوره قائل هستند رجوع به

○ دو) اصالة التوصلیه: پس از آنکه گفتیم ادله اصالة التعبدیه ناکافی است، به کلام طرفداران اصالة التوصلیه می پردازیم. این گروه خود به دو دسته تقسیم می شوند. گروه اول کسانی که اخذ قصد امتثال در متعلق اوامر را ممکن می دانند و گروه دوم کسانی که آن را

حضرت امام سپس جواب دومی را نسبت به مرحوم حائری مطرح می کند: «و ثانيا: لقائل أن يقول: إنّه على فرض تسليم كون التشريع كالتكوين لا يلزم منه ما ذكره، لأنّ النار المحرقة للقطن- مثلا- إنّما تحرق نفس الطبيعة لا ما لا ينطبق إلاّ على المقيّد. نعم بتعلّق الإحراق [بها]

حضرت امام بر مرحوم حائری اشکال کرده اند: «و فيه‏ أولا: أنّ قياس علل التشريع بالتكوين مع الفارق، لأنّ المعلول في العلل التكوينيّة لا شيئيّة له و لا تشخص قبل تأثير علّته، فبعلّته يصير موجودا متشخصا، و أمّا المبعوث إليه في الأوامر فتكون رتبته مقدمة على‏ الأمر، فلا بدّ للآمر

دلیل ششم) دلیل مرحوم حائری: حضرت امام می نویسند که مرحوم حائری در اواخر عمرشان از اصالة التوصلیه عدول کرده و به اصالة التعبدیه گرایش یافته اند. ایشان دلیل مرحوم حائری را چنین بر می شمارند: «ثمّ‏ إنّ‏ شيخنا العلاّمة رحمه اللّه قد رجع في أواخر عمره الشريف إلى أصالة

دلیل پنجم) روایت نبوی «الاعمال بالنیات» و روایات دیگر: مرحوم نائینی درباره این روایت می نویسد: «فدل‏ على‏ ان‏ العمل‏ بلا نية كلا عمل فما لم تقم قرينة على صحة العمل بلا نية فلا يعتد به و يكون لغواً في مقام الامتثال «و فيه ان» المستفاد من التفاسير الواردة في

دلیل چهارم) آیه شریفه «اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم» مرحوم میرزای شیرازی این استدلال را چنین مطرح می کند: «وجه‏ الدلالة: أنه‏ تدلّ‏ على‏ وجوب‏ إطاعة اللَّه- سبحانه و تعالى- و هي لا تكون إلاّ بالإتيان بما أمر به بقصد القربة، فيكون المراد وجوب الإتيان بما